здаць

тлумачэнне слова:

  здаць, здам, здасі, здасць; здадзім, здасца, здадуць; прошлы час здаў, -ла, -ло; закончанае трыванне, каго-што.
    1. Перадаць каму-н. даручаную справу, абавязкі, рэч і пад. пры вызваленні ад выканання чаго-н. Здаць станок. Здаць дзяжурства. ▪ — Пакуль мы стаім, вы якраз управіцеся здаць камандаванне. Мележ. Свае старшынскія абавязкі Люба здала Міхалу. Васілевіч. // Перадаць пэўнай асобе або ў пэўнае месца вынікі, прадукты сваёй працы для далейшага іх выкарыстання. Здаць хлеб дзяржаве. Здаць твор у друк. ▪ На нарыхтоўчыя пункты калгас здаў ужо больш 300 свіней. «Звязда».
    2. Аддаць куды-н. з якой-н. мэтай. Здаць рэчы ў багаж. // Накіраваць на вучобу, службу і пад. Валодзя пісаў аб .. жыцці ў дзіцячым доме, куды яго здалі партызаны. Шамякін. // Вярнуць тое, што знаходзілася ў часовым карыстанні. Здаць кнігі ў бібліятэку. // Аддаць тое, чым не дазволена карыстацца. Здаць зброю.
    3. Перадаць, аддаць каму-н. у часовае карыстанне, у наём, у арэнду. Здаць пакой кватарантам. ▪ Дык у той самы вечар адбылася ў мястэчку вось якая справа: поп здаў у арэнду ўсю сваю зямлю. Чорны.
    4. Раздаць карты ў гульні. — Звонкі козыры, — здаў Паўлюк карты і абцёр пот са лба. Гарэцкі.
    5. Паспяхова прайсці праверку якіх-н. ведаў, умення што-н. рабіць. Здаць залік. Здаць нормы па бегу.
    6. Спыніўшы супраціўленне, аддаць, пакінуць ворагу. Здаць горад. Здаць крэпасць. // Пацярпеўшы няўдачу, адмовіцца ад далейшай гульні, барацьбы і пад. Здаць шахматную партыю.
    7. а таксама без дапаўнення Аслабіць сілу, інтэнсіўнасць, тэмп і пад. чаго-н. Падабаўся Пазняку гарачунаўскі тэмп у рабоце, таму і забірала трывога, каб дружбак не здаў яго. Шахавец. / Пра мароз, зіму і пад. Над вясну мароз здаў.
    8. без дапаўнення размоўнае слова Фізічна аслабець; заняпасці. Здаў за той год Сцяпан, азыз .., ссівеў. «Беларусь». Неўзабаве занядужала маці і памерла, а пасля бацька здаў. Гурскі. // Страціць вытрымку, самавалоданне і пад. Грышка струсіў, здаў, заплакаў. Хоць напаў зусім не воўк, А абучаны сабака Пагранічнікаў-байцоў. А. Александровіч. // Перастаць дзейнічаць у выніку хваробы, псавання і пад. Сэрца здало. Матор здаў. Машына здала.
    •••
    Здаць у архіў — прызнаць застарэлым, малапатрэбным, забыць; перастаць лічыцца з кім-н.



 

Русско-белорусский словарь «Скарнік» | слов в базе: 107141

     А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Э Ю Я

Белорусско-русский словарь «Скарнік» | слов в базе: 112462

     А Б В Г Д Е Ё Ж З І Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Э Ю Я

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы | слоў у базе: 96698

     А Б В Г Д Е Ё Ж З І Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Э Ю Я


el-skrynka: lit.serge2@gmail.com    оцифровка видеокассет


twitter.com/skarnikby твітніца

— Любая, што табе падарыць на 8 сакавіка? — Ой, ну я нават не ведаю... — Тады я даю табе яшчэ адзін год на роздум.