смех

тлумачэнне слова:

  смех, -у, мужчынскі род
    1. Характэрныя перарывістыя гукі, што ствараюцца кароткімі выдыхальнымі рухамі, як праяўленне весялосці, радасці і пад. Залівацца смехам. ▪ А дзеці, крыху асвойтаўшыся, пачыналі гусці смялей і весялей. Часамі чулася іх бега[тня] па лаўках, смех і крыкі. Колас. На верандзе казармы на поўныя грудзі спявае прыёмнік.. Да цямна раздаецца здаровы вясёлы смех. Брыль. // Весялосць, жарты або кпіны. І смех там быў, былі і жарты, І кпіны едкія, і злосць. Колас. Ведаюць здаўна на свеце пра тое — смех памагае знішчаць нам ліхое. Дубоўка. / множны лік (смехі, -аў). Дзяўчат спаткаю — смехі-жарты Пасыплюцца, нібы з мяшка: «Дзень — добры, але ты што варты?!» — «А можа ўзяць за прымака?!» Лойка. // у значэнне прыслоўе смехам. размоўнае слова Жартуючы, несур'ёзна. Сказала [Юлька] смехам: «Глянцую драты на лічыльніку, каб блішчалі...» Марціновіч.
    2. у значэнне выказнік размоўнае слова Пра тое, што можа рассмяшыць; смешна. Давялося мне там [на «Трэку»] бачыць, У мяшках як людзі скачуць: Два хлапцы залезлі ў мех Ды валтузяцца — аж смех, Так, як тыя парасяты. Крапіва. Смех з панскіх ботаў: адзін згарэў, другі сабака з'еў. З нар.
    •••
    Гамерычны смех (рогат) — нястрымны, грамавы смех.
    Адзін смех — тое, што і смех (у 2 знач.).
    Без смеху — сур'ёзна, без жартаў.
    Выставіць на смех глядзі выставіць.
    Дзеля смеху — з мэтай пажартаваць, пасмяяцца.
    (І) смех і гора; (і) смех і грэх — пра тое, што адначасова і смешна і сумна.
    Качацца са смеху глядзі качацца.
    Кіснуць ад смеху глядзі ціснуць.
    Класціся ад (са) смеху глядзі класціся.
    Курам на смех глядзі курыца.
    Лопнуць са смеху глядзі лопнуць.
    Не да смеху каму — няма прычыны, жадання весяліцца, смяяцца.
    Не на смех — усур'ёз; як след. [Харытон:] — Але ж калі рабіць — трэба не на смех рабіць. Баранавых.
    Падняць на смех каго глядзі падняць.
    Пакаціцца (паехаць) ад (са) смеху глядзі пакаціцца.
    Паміраць (лопацца) са смеху глядзі паміраць.
    Смех бярэ — хочацца смяяцца.
    Смех ды і годзе; смех сказаць — тое, што і смех (у 2 знач.).
    Смеху варта — смешна.
    (Як) на смех — як для насмешкі.



 

Русско-белорусский словарь «Скарнік» | слов в базе: 107141

     А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Э Ю Я

Белорусско-русский словарь «Скарнік» | слов в базе: 112462

     А Б В Г Д Е Ё Ж З І Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Э Ю Я

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы | слоў у базе: 96698

     А Б В Г Д Е Ё Ж З І Й К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Э Ю Я


el-skrynka: lit.serge2@gmail.com